( 1 ) ه - خمس مصر را به نام وى نوشت « 1 » . اينها بعضى از بخششهاى وى به امويان است كه مسلمين ، سخت از وى انتقاد كردند و اخيار و آزادگان بر او خشم گرفتند ، زيرا اين خاندان با خداوند و پيامبرش دشمنى نموده و با اسلام جنگيده بودند و از حق و عدل به دور است كه اموال مسلمين و منافع آنان را در انحصار خود بگيرند ، در زمانى كه نيازمندى همهء مناطق ، گسترش يافته بود . ( 2 ) بخششهاى عثمان به بزرگان عثمان ، به بزرگان و اعيان ، آنها كه از قدرتشان مىهراسيد ، بخششهايى نمود كه از جملهء بخششهاى وى به شخصيتها موارد ذيل است : ( 3 ) 1 - طلحه : وى دويست هزار دينار به طلحه بخشيد ، « 2 » در حالى كه پنجاه هزار از وى طلبكار بود . پس طلحه به وى گفت : طلبت را دريافت كن . اما وى آن را به او بخشيد و گفت : اى ابو محمد ! آن براى تو است بخاطر جوانمرديت « 3 » ! ( 4 ) 2 - زبير : او ششصد هزار به زبير بخشيد ، كه موقع دريافت آنها متحير ماند و در مورد بهترين كالاها سؤال مىكرد تا آنچه را به دست آورده در آن راه به كار گيرد . به او گفتند تا خانه‌هايى در مناطق و شهرها بسازد « 4 » ، پس وى يازده خانه در مدينه ، دو خانه در بصره ، يك خانه در كوفه و يك خانه در مصر بنا نمود « 5 » !

--> ( 1 ) ابن سعد ، طبقات 3 / 64 . ( 2 ) انساب الأشراف 6 / 108 ( ط 1417 دار الفكر ) . ( 3 ) طبرى ، تاريخ 4 / 405 . ( 4 ) ابن سعد ، طبقات . ( 5 ) بخارى ، صحيح 4 / 106 .